SHOSTAKOVICH
5/8/2007 -Kategori: Rus Bestecileri
Şostakoviç 25 Eylül 1906'da Petersburg'da dünyaya geldi. 13 yaşında başlayıp 6 yıl devam ettiği Petrograd Konservatuvarı'ında Shteynberg'den dersler almadan önce profesyonel bir piyanist olan annesi ile çalışan Şostakoviç'in bitirme ödevi olan 1 numaralı senfonisi ona uluslararası bir ilginin yönelmesini sağladı. Yaratıcı gelişimi ise daha çok memleketindeki olaylara göre şekillendi.
Çağdaşı pek çok Rus bestecide görüldüğü gibi devrimci toplumculuğa bir ses katabilmek için zamanındaki müzikal devrimleri biraraya getirmeyi çalıştı, bunun en çarpıcı örneği koro ile biten sonraki iki senfonisi oldu; 2 numaralı "Ekim'e" ve 3 numaralı "1 Mayıs". Aynı zamanda hicvi operası "Burun"a grotesk ve mekanik hareketler getirmek amacıyla (daha çok Prokofiev ve Krenek olmak üzere) çağdaş Batı müziğinden de yararlandı. "Altın Çağı" ve "Sürgü" (The Bolt) ile bale ve "Yeni Babil" ile sinema alanlarında benzer şekilde güçlü istihzalar (ironiler), alaylar ortaya koydu. Bu cesur ve zeki hareketler "Bayan Macbeth" ile doruğa ulaştı. Yoğun duygusallık ve iğneleyici parodilerin dahice biraraya getirildiği bu eser Rusya, Batı Avrupa ve ABD'de büyük yankı uyandırdı.
30 Yaşında 2 Opera, 3 Bale...
"Bayan Macbeth" ile Şostakoviç gerçek anlamda bir drama bestecisi olarak kabul gördü. 1936 yılında, henüz 30 yaşındayken iki opera ve üç uzun balesinin yanısıra tiyatro oyunları ve sinema için yazdığı sayısız eserle tanınıyordu. Yine de Pravda'da aynı yıl "Bayan Macbeth"e acımasızca tepki gösterildi, bu can sıkıcı gelişmelerin ardından şüphesiz eserin yoğunluğunun ve karmaşıklığının daha da fazla eleştiriyi tetiklemesinden çekindiğinden yazıp bitirmiş olduğu 4 numaralı senfonisini bir tarafa bırakarak sahnelenmesini uzun süre, 1961'e kadar erteletti. Bunu yerine bir başka senfoni, 5 numaralı senfoniyi bestelemeye girişti - yine de bu eserinin son kısmında da kahramanlık tarzına göndermeler yapmaktan geri durmadı. Çalışması ülkesinde ve uluslararası camiada övgüyle karşılandı, belki de bu eserin gördüğü ilgiden sonradır ki sahnelerden konser salonlarına geri döndü. Artık "Bayan Macbeth"in komedi sürümü ve gözden geçirilmiş hali dışında opera ve bale yapmayacaktı. Böylece sahnelerin yerine kendini savaş yıllarındaki kahramanlık konulu, öğüt verici kantatların yanısıra senfonilere, konçertolara, dörtlülere ve şarkılara adadı.
Sonraki dört senfoniden yazmaya kuşatılmış Leningrad'da başladığı 7 numaralı, coşku dolu bir zafer hikayesi anlatırken diğerleri daha çok çeşitli üstü kapalı alaylarla iyimserlik ve şüpheciliğin çekişmesini anımsatıyordu. Şostakoviç'in SSCB'de toplumcu gerçekçilik zamanındaki bir halk sanatçısı olduğunu göz önüne aldığımızda bunu açıklamak kolaylaşır. Şunu da belirtmek doğru olacaktır; müziğindeki bölünmeler ve istihzalar temelini sanatçının ilk işlerinden alır ve anahtar duygusunun ciddi anlamda zayıfladığı ahenginin doğasında olduğu söylenebilir. Böyleyken bile Sovyet resmi müziğindeki durumu kesinlikle zorluydu. 1948'de yaptıkları ve kişiliği yeniden uygunsuz bulunup kınandı, beş yıl boyunca yurtsever kantatlar ve kişisel müzik (dörtlüler ve olağanüstü piyano işlerini oluşturan peşrevler) dışında çok az beste çalışması yaptı.
1953'te Stalin'in ölümüyle daha az sert bir estetik duygusunun gelişmesini beraberinde getirdi. Şostakoviç bir zafer edası içinde 10 numaralı ile senfoniye geri döndü. 11 ve 12 numaralılar devrim tarihinin en önemli yıllarındaki (1905 ve 1917) sunumlardan oldu. Ardından gelen ve anti-semitizme saldıran sözleri barındıran 13 numaralı ise herkesçe Shostakovich'in en değerli eseri olarak kabul edilir. Bazı diğer oda parçaları ve şarkıları ile birlikte son iki senfoni ve son dört dörtlü yavaşlığın, ciddiyetin ağırlığının hissedildiği son dönem çalışmalarındandır. Ölümün çarpıcı görüntülerinin verildiği bu döneme ait 14 numaralı senfoni de ölümlülüğü konu alırken Rossini ve Wagner'den bariz alıntılara yer verilen 15 numaralı senfoni biraz daha esrarengiz kalır.
Büyük müzisyen 9 Ağustos 1975'te Moskova'da yaşama veda eder.
:: Arkadaşına Gönder!
<%EntryCommentCount%> yorum yazılmıştır